Činjenice i brojke o energetskoj zajednici

Datumi

Ugovor o osnivanju Energetske zajednice potpisan je 25. oktobra 2005. godine u Atini, Grčka. Stupio je na snagu 1. jula 2006. godine.

Misija

Energetska zajednica proširuje interno energetsko tržište EU do Jugoistočne Evrope i šire. Time obezbjeđuje stabilan investicioni ambijent baziran na vladavini prava i povezuje Ugovorne stranke sa Evropskom unijom. Kroz svoje akcije, Energetska zajednica doprinosi sigurnosti snabdjevanja u široj Evropi.

Ciljevi

Opšti cilj Energetske zajednice je stvaranje stabilnog  regulatornog i tržišnog okvira radi:

• privlačenja investicija u energetiku i energetske mreže radi obezbjeđenja stabilnog i kontinuiranog snabdjevanja energije, koje je bitno za ekonomski razvoj i socijalnu stabilnost;

• stvaranja regionalnog energetskog tržišta, koje dozvoljava prekograničnu trgovinu energijom i međusobno povezivanje sa tržištem EU;
• jačanja sigurnosti snabdjevanja energije;
• poboljšanja ekološke situacije u odnosu na proizvodnju i snabdjevanje energije u regionu.

Učesnici

Stranke u Ugovoru su Evropska zajednica, s jedne strane, i sedam Ugovornih stranaka, s druge strane:

Od marta 2009. godine, 14 država-članica Evropske unije imaju status Učesnika. Gruzija, Moldavija, Norveška, Turska i Ukrajina učestvuju kao Posmatrači.

Osim toga, i međunarodni donatori daju svoj doprinos ovom procesu. Evropska komisija predsjedava Donatorskom zajednicom i koordinira je.

Pristup

Ugovorne stranke su se obavezale da implementiraju relevantni acquis communautaire, da razviju adekvatni regulatorni okvir i da liberalizuju svoja energetska tržišta u skladu sa „acquis“-om prema Ugovoru. Ovaj obuhvata ključne zakonske akte EU u oblasti električne energije, gasa, životne sredine i obnovljive energije. „Acquis“ mora da se implementira u utvrđenom vremenskom roku, uz podršku konkretnih Akcionih planova.

Osim toga, primjenjuju se glavni principi politike konkurencije EU. U skladu sa procedurama Ugovora, Ugovorne stranke su takođe preuzele obavezu da implementiraju jednu seriju zakonskih propisa, koji se odnose na sigurnost snabdjevanja. Radi se i na zajedničkom regionalnom pristupu u pogledu nafte, energetske efikasnosti i socijalnih dimenzija energetskih reformi.

Proces implementacije ima podršku od Procedura o rješavanju sporova, koje doprinose sprovođenju zakonskog okvira Energetske zajednice.

Režija

Jaka institucionalna režija podržava proces. Ona obuhvata:

Dok se Ministarski savjet sastane dva puta godišnje, sastanci Stalne grupe na visokom nivou se održavaju svaka tri mjeseca. Rad Regulatornog odbora se organizuje u radnim grupama za električnu energiju, gas i zaštitu potrošača. Isto tako, Grupa za implementaciju koordiniranog aukcijskog biro-a Jugoistočne Evrope je sastavni dio aktivnosti Regulatornog odbora (ECRB). Koncipirana kao platforme za diskusije, četiri savjetodavna foruma u oblasti električne energije, gasa, socijalnih pitanja i nafte kompletiraju proces.

Sa svojim sjedištem u Beču, Sekretarijat je jedina institucija sa stalnim djelovanjem. Sada ima kadar koji se sastoji od 18 članova, koji predstavljaju 9 državljanstava. Sekretarijat prati i pomaže proces implementacije. Pored aktivnosti koje se odnose na energetsku politiku, obezbjeđuje administrativnu podršku drugim institucijama Energetske zajednice i svake godine organizuje oko 50 manifestacija.

Dvogodišnji Program rada Energetske zajednice definiše okvir, fokus i obavezne rezultate rada Sekretarijata. Sve Stranke u Ugovoru doprinose budžetu Energetske zajednice, od čega preko 98% dolazi iz Evropske zajednice.

Za dalje pojedinosti ulogujte se na www.energy-community.org ili kontaktirajte g-đu Heli Annika Lesjak, heli.lesjak@energy-community.org
• Status: mart 2009.